Vix Prensesi’ne ait 2.500 yıllık altın gerdanlığın Fransa’da ziyaretçilerin ve müze çalışanlarının bulunduğu sırada çalınması, kültürel miras kurumlarının güvenliğini yeniden ülke gündemine taşıdı.

Fransa Kültür Bakanlığı, müzeler ile kültür varlıklarının korunduğu diğer kurumlarda uygulanmak üzere hazırlanan 33 maddelik güvenlik planını açıkladı. Plan; müzelerin yanı sıra kütüphaneleri, ibadethaneleri, eser depolarını, koruma ve araştırma merkezlerini ve arkeolojik çalışma alanlarını da kapsıyor.

Ziyaretçi gibi girdiler, gündüz çaldılar

Bakanlığın açıklamasına göre Vix Prensesi’ne ait Kelt kuyumculuğunun önemli örneklerinden altın gerdanlık, 24 Temmuz 2026 tarihinde Musée du Pays Châtillonnais – Trésor de Vix’ten çalındı.

Şüpheliler müzeye sıradan ziyaretçiler gibi girdi. Yaklaşık 2.500 yıllık eser, ziyaretçiler ile personelin bulunduğu gündüz saatlerinde sergilendiği alandan çıkarıldı.

Bakanlık, olayın giderek daha organize, hızlı ve kararlı hale gelen yeni suç yöntemlerine işaret ettiğini belirtti. Açıklamada, benzer saldırıların kültür varlıklarının geri dönüşü olmayacak biçimde kaybolmasına veya zarar görmesine neden olabileceği vurgulandı.

Savunmasız eserler geçici olarak kaldırılabilecek

Planın ilk adımlarından biri, Fransa genelindeki kültürel miras kurumlarının hassasiyet derecelerine göre haritalandırılması olacak. Güvenli biçimde sergilenemediği belirlenen eserler, gerekli koruma sağlanıncaya kadar her bölge için belirlenecek uygun alanlara taşınabilecek.

Bu uygulama, ziyaretçiye açık sergileme politikası ile eser güvenliği arasındaki dengenin yeniden kurulması anlamına geliyor. Bakanlık, özellikle kolay erişilebilen veya mevcut sergileme koşullarında yeterince korunamayan eserleri öncelikli risk grubuna alacak.

Müzelere rastgele güvenlik ziyaretleri

Fransa Kültür Bakanlığının güvenlik, emniyet ve denetim birimi Missa da güçlendirilecek. Birime 2026’da iki polis görevlisi alındı; 2027’de iki personelin daha görevlendirilmesi planlanıyor.

Missa’nın güvenlik danışmanları müzelere rastgele ve zorunlu denetim ziyaretleri gerçekleştirecek. Ulusal müzelerin başka kurumlara vereceği eserler için hazırlanan güvenlik değerlendirmelerinde de Missa’nın görüşlerine uyulması zorunlu hale getirilecek.

482 güvenlik projesi desteklendi

Bakanlık, 2026’da oluşturulan güvenlik fonu kapsamında Fransa genelinde 482 öncelikli çalışmaya destek verildiğini açıkladı. Kurumların 2027’deki en acil güvenlik ihtiyaçlarının belirlenmesi için yeni bir envanter çalışması da yürütülüyor.

Plan kapsamında müze ve kültürel miras çalışanlarına iki düzeyli eğitim verilmesi öngörülüyor. İlk düzey genel güvenlik farkındalığına, ikinci düzey ise uzmanlaşmaya ayrılacak. Kurumların polis ve jandarmanın yerel güvenlik sorumlularıyla doğrudan bağlantıları da güçlendirilecek.

Kayıp eserler için şikâyet zorunluluğu

Kamuya bağlı kültür kurumlarının yöneticileri için güvenlik ve emniyet hedefleri belirlenecek. Eser sayımlarının, sayım sonrası kontrollerin ve güvenlik işaretlemelerinin artırılması; kayıp kültür varlıkları için sistematik biçimde suç duyurusunda bulunulması istenecek.

Hırsızlık veya tahribat halinde uygulanacak prosedürler güncellenecek. Olay bildirimlerinin dijital ortamdan yapılmasını sağlayacak bir sistem ve kurumların kendi açıklarını değerlendirebileceği bir güvenlik aracı hazırlanacak.

Bakanlık ayrıca ibadethaneler, kütüphaneler, depolar, koruma merkezleri ve arkeolojik alanlarda yaşanan hırsızlıklara ilişkin uzun dönemli istatistikleri ve yargı kararlarını tek yapıda toplamayı hedefliyor.

Plan Vix soygunundan önce hazırlanmaya başladı

33 maddelik güvenlik çalışması yalnızca Vix soygunundan sonra başlatılmadı. Bakanlık bünyesindeki çalışma grubu, Ekim 2025’te Louvre Müzesi’nde yaşanan hırsızlığın ardından Kasım 2025’te oluşturuldu ve 21 toplantı gerçekleştirdi.

Vix’teki son soygun ise gündüz saatlerinde ve ziyaretçilerin arasında gerçekleştirilen saldırıların münferit bir güvenlik açığının ötesine geçtiğini gösteren yeni vaka oldu. Bakanlık, planın acil uygulamalar ile kültür varlıklarının uzun vadeli korunmasını birlikte kapsayacağını bildirdi.