Antalya’daki beş yıldızlı otellerde çalışan 301 kişiyle yapılan araştırma, yöneticilerin otantik liderlik özelliklerine ilişkin çalışan algısı ile iş tanımının ötesindeki gönüllü hizmet davranışları arasında olumlu ve anlamlı bir ilişki bulunduğunu gösterdi. Çalışanların işletme hedeflerine bağlılığı da bu ilişkinin bir bölümüne aracılık etti.

Alanya Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümünden Gökhan Kenar ile bağımsız araştırmacı Cüneyt Tat’ın hazırladığı araştırma, Turizm Akademik Dergisi’nin 9 Haziran 2026 tarihli sayısında yayımlandı.

Araştırmada, Kasım–Aralık 2025 döneminde Antalya’daki beş yıldızlı otellerde görev yapan 400 çalışana basılı veya çevrim içi anket ulaştırıldı. Toplanan 340 anketten eksik veya geçersiz olan 39’u çıkarıldı; analizler 301 geçerli yanıt üzerinden yapıldı. Katılımcılar kolayda örnekleme yöntemiyle belirlendi.

Gönüllü hizmet davranışı neyi kapsıyor?

Çalışanların yönetici algısı; öz farkındalık, ilişkilerde şeffaflık, etik değerlere bağlılık ve karar öncesinde bilgiyi dengeli değerlendirme boyutlarıyla ölçüldü. Hizmet odaklı örgütsel vatandaşlık davranışı ise nazik ve duyarlı hizmet sunma, işletmenin hizmetlerini destekleme ve hizmet süreçlerini geliştirecek önerilerde bulunma gibi görev tanımını aşan gönüllü davranışları kapsadı.

İstatistiksel modelde otantik liderlik algısı ile gönüllü hizmet davranışları arasındaki katsayı 0,443; otantik liderlik ile hedef bağlılığı arasındaki katsayı 0,499 olarak hesaplandı. Hedef bağlılığı ile hizmet davranışları arasındaki katsayı ise 0,250 oldu. İlişkilerin tamamı istatistiksel olarak anlamlı bulundu.

Otantik liderliğin hedef bağlılığı üzerinden hizmet davranışlarıyla kurduğu dolaylı ilişkinin katsayısı 0,125 olarak ölçüldü. Bu sonuç, çalışanların yöneticilerini tutarlı ve şeffaf algılamasıyla hizmete yönelik gönüllü davranışları arasındaki bağlantının bir bölümünün, işletme hedeflerine duyulan bağlılık üzerinden kurulduğunu gösterdi.

Araştırmacılar, üst yönetimin şeffaflık, tutarlılık ve etik ilkelere dayalı yönetim yaklaşımını kurum içinde yaygınlaştırmasını önerdi. Yöneticilerin çalışanlar için gerçekçi ve ulaşılabilir hedefler belirlemesi, kararlarını tarafsız bilgi değerlendirmesine dayandırması ve çalışanlarla ilişkilerinde açık davranması tavsiyeler arasında yer aldı.

Bulgular nedensellik göstermiyor

Araştırma yalnızca Antalya’daki beş yıldızlı otel çalışanlarını kapsıyor. Verilerin tek dönemde ve çalışanların kendi değerlendirmeleri üzerinden toplanması, ölçülen ilişkilerin neden-sonuç bağı olarak yorumlanmasını engelliyor. Bulgular butik otellere, daha düşük yıldızlı tesislere, seyahat acentalarına veya yiyecek-içecek işletmelerine doğrudan genellenemiyor.