Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, Doğu Türkistan’daki Türk-İslam kültürel mirasına yönelik tahribat iddialarını Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a sordu. TBMM kayıtlarında 7/46092 esas numarasıyla yer alan yazılı soru önergesi, 25 Haziran 2026’da Başkanlığa geldi.

Önerge, kültürel mirasın korunması başlığını Türkiye’nin dış kültür politikası ve Türk dünyasıyla ilişkileri bakımından Meclis gündemine taşıyor. Metinde yer alan sorular, Bakanlığın bu konuda resmî takip yapıp yapmadığına, uluslararası kuruluşlar nezdinde girişim olup olmadığına ve tarihî eserlerin belgelenmesine odaklanıyor.

Kaşgarlı Mahmud Türbesi Soruldu

Aydın, önergesinde 2017 yılından itibaren Doğu Türkistan’da camiler, türbeler, mezarlıklar, tarihî mahalleler ve Türk-İslam medeniyetine ait çok sayıda kültürel miras unsurunun sistematik biçimde tahrip edildiğine, ziyarete kapatıldığına veya ortadan kaldırıldığına dair uluslararası raporlar ve saha çalışmalarının kamuoyuna yansıdığını belirtti.

Önergede, Türk dünyasının ortak değeri olarak nitelenen Kaşgarlı Mahmud’un Kaşgar Opal Kasabası’ndaki türbesinin ziyarete kapatıldığı ve heykelinin kaldırıldığı yönündeki bilgiler de Bakanlığa yöneltilen soruların gerekçesi olarak yer aldı.

Aydın, Kültür ve Turizm Bakanlığının Doğu Türkistan’da Türk-İslam kültür mirasına yönelik tahribat iddialarını resmî olarak takip edip etmediğini sordu. Kaşgarlı Mahmud’un türbesi ve benzeri tarihî eserlerin mevcut durumu hakkında Bakanlığın elinde güncel bilgi veya rapor bulunup bulunmadığı da önergedeki başlıklar arasında yer aldı.

UNESCO ve Belgeleme Başlıkları

Önergede, Doğu Türkistan’daki tarihî eserlerin korunması için UNESCO veya diğer uluslararası kültür kuruluşları nezdinde herhangi bir girişimde bulunulup bulunulmadığı da soruldu. Aydın ayrıca Çin makamlarıyla Doğu Türkistan’daki Türk kültür mirasının korunmasına ilişkin resmî temas veya görüşme yapılıp yapılmadığını Bakanlığın yanıtlamasını istedi.

Yazılı soru önergesinin son başlığı, kültürel mirasın belgelenmesi ve arşivlenmesine ilişkin oldu. Aydın, Bakanlığın Doğu Türkistan’daki Türk-İslam eserlerinin belgelenmesi, arşivlenmesi ve bilimsel olarak kayıt altına alınması için herhangi bir çalışma yürütüp yürütmediğini sordu.

TBMM kaydında önergenin muhatabı Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy olarak görünüyor. Son durum bölümünde, 15 günlük cevaplanma süresinin devam ettiği bilgisi yer alıyor; kayıtta önergeyi cevaplayan kurum veya kişi bilgisi henüz bulunmuyor.