DEM Parti Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan, İdil Belediyesi tarafından Meryem Ana Süryani Kilisesi’ne ait misafirhanenin mühürlenmesi ve İdil Meryem Ana Süryani Vakfına 1 milyon 170 bin TL idari para cezası uygulanması iddialarını TBMM gündemine taşıdı. Doğan, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, ilçedeki Süryani yurttaşlara ait konut ve işyerlerine yönelik mühürleme ve yıkım işlemlerini de sorguladı.

Doğan’ın önergesine göre, kiliseye ait misafirhane 9 Mayıs 2026’da mühürlendi, 3 Haziran’da yapı tatil zaptı düzenlendi ve 4 Haziran’da vakfa 1 milyon 170 bin TL idari para cezası uygulandı. Kiliseye 23 Eylül’de de ödeme emri tebliğ edildi.

Önergede, 2 Ekim’de beş Süryani yurttaşa ait yapılarda neredeyse eş zamanlı olarak mühürleme işlemleri gerçekleştirildiği, 6 Ekim’de ise Alyet Karagöl’e ait binanın hukuki ve idari süreçler tamamlanmadan belediye tarafından yıkıldığı belirtildi.

Doğan, söz konusu uygulamaların Süryani yurttaşlar tarafından baskı, yıldırma ve ayrımcılık olarak değerlendirildiğini ifade etti.

Tescilli kilise için koruma kurulunun görüşü alındı mı?

Önergede, Meryem Ana Süryani Kilisesi’nin Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 26 Mart 2021 tarihli ve 8222 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edildiği hatırlatıldı.

Doğan, kiliseye bağlı misafirhaneye yönelik idari işlemlerden önce yapının koruma alanı içerisinde bulunup bulunmadığının değerlendirildiğini ve ilgili Koruma Bölge Kurulunun görüşünün alındığını gösteren bir işlem yapılıp yapılmadığını sordu.

Milletvekili, mühürleme ve para cezası işlemlerinin Bakanlığa veya ilgili koruma kuruluna bildirilip bildirilmediğinin de açıklanmasını istedi.

Doğan’ın yanıt aradığı bir diğer konu ise söz konusu işlemlerin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kurul kararı veya izni gerektirip gerektirmediği ve Bakanlığın bu konuda bir inceleme yapıp yapmadığı oldu.

Yurt dışından gelen Süryanilerin konakladığı misafirhane

Doğan, Meryem Ana Süryani Kilisesi’ne ait misafirhanenin, yurt dışında yaşayan İdilli Süryanilerin memleketlerine döndüklerinde konaklamaları, kiliselerini ziyaret etmeleri ve toplumsal bağlarını sürdürmeleri açısından önemli bir işleve sahip olduğunu vurguladı.

İdil’in Süryanilerin yüzyıllardır yaşadığı tarihsel yerleşim yerlerinden biri olduğunu hatırlatan Doğan, misafirhaneye yönelik işlemlerin yalnızca bir yapıyı değil, Süryani toplumunun bölgeyle kurduğu tarihsel, dinî ve kültürel bağları da etkilediğini savundu.

Doğan, Bakan Ersoy’a İdil’deki Süryani kiliselerinin, bu kiliselerle bağlantılı yapıların ve tarihsel mekânların korunması amacıyla hangi çalışmaların yürütüldüğünü sordu.

Ayrıca yurt dışında yaşayan Süryanilerin memleketleriyle bağlarını sürdürebilmeleri ve kültürel miraslarını gelecek kuşaklara aktarabilmeleri için Bakanlığın ne tür çalışmalar yaptığını, Meryem Ana Süryani Kilisesi ve bağlantılı yapıların korunması konusunda ilgili vakıf ve Süryani toplumu temsilcileriyle görüşme veya iş birliği gerçekleştirip gerçekleştirmediğini öğrenmek istedi.

13 Ekim 2026’da TBMM Başkanlığına ulaşan 7/50983 esas numaralı dört soruluk önergeye ilişkin paylaşılan Meclis kaydında, Bakanlığın henüz yanıt vermediği ve 15 günlük cevaplanma süresinin devam ettiği belirtiliyor.