İzmir Milletvekili İbrahim Akın, Adıyaman’ın Kahta ilçesinde bulunan arkeolojik sit alanları çevresindeki madencilik faaliyetlerinin kültürel mirasa etkisini Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a sordu. 7/45252 esas numaralı yazılı soru önergesi, 3 Haziran 2026’da TBMM Başkanlığına geldi; son durum kaydında 15 günlük cevaplanma süresinin devam ettiği belirtildi.

Önerge, Kommagene uygarlığının önemli merkezlerinden biri olarak anılan Arsameia Antik Kenti ile Kolik Kalesi çevresinde yürütüldüğü ileri sürülen kum ocağı faaliyetlerine odaklanıyor. Kaynak metinde kesin bir denetim sonucu veya Bakanlık tespiti yer almıyor; kamuoyuna yansıyan iddialar üzerinden denetim, ruhsat, şikâyet ve koruma tedbirlerine ilişkin bilgi isteniyor.

Kahta’daki sit alanları soruldu

Akın’ın önergesinde, Karakuş Kaya Yerleşimi’nin Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillendiği ve çevresinin “Etkileşim Geçiş Sahası” olarak belirlendiği bilgisi yer aldı. Buna rağmen, sit alanından geçen Kolik Çayı üzerinde kum çıkarma faaliyetlerinin uzun süredir devam ettiği ve yurttaşların çok sayıda şikâyetine karşın gerekli denetim ve yaptırımların uygulanmadığı iddia edildi.

Milletvekili Akın, Arsameia Antik Kenti, Kolik Kalesi ve Karakuş Kaya Yerleşimi çevresinde son beş yıl içinde Bakanlık veya bağlı koruma kurulları tarafından kaç denetim yapıldığını sordu. Bu denetimlerde herhangi bir usulsüzlük ya da tahribat tespit edilip edilmediğinin açıklanmasını istedi.

Önergede ayrıca sit alanı statüsüne sahip bölgelerde kaçak kazı, kaçak kum alımı ve benzeri faaliyetlerin önlenmesi amacıyla son beş yılda kaç idari ve adli işlem tesis edildiği de Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı.

Ruhsat, şikâyet ve tedbir başlığı

Akın, Kolik Çayı üzerinde yürütüldüğü belirtilen kum çıkarma faaliyetleri için verilmiş herhangi bir izin, ruhsat veya uygun görüş bulunup bulunmadığını da sordu. Bu soru, iddiaların yalnızca çevresel tahribat değil, aynı zamanda kültür varlıklarının korunması ve yetkili kurumların onay süreçleri bakımından da ele alındığını gösteriyor.

Önergede, 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ve Etkileşim Geçiş Sahası sınırları içinde ya da bu alanları etkileyebilecek mesafelerde yapılan kum, taş veya maden çıkarma faaliyetlerine ilişkin Bakanlığa ulaşan şikâyet sayısının açıklanması istendi.

Akın’ın son sorusu, bölgede faaliyet yürüttüğü belirtilen şirket veya şirketler hakkında herhangi bir idari işlem, suç duyurusu ya da koruma tedbiri uygulanıp uygulanmadığına ayrıldı. Kaynak metinde şirket adı, ruhsat bilgisi, denetim raporu veya tahribatın boyutuna ilişkin sayısal veri bulunmadığı için dosyanın ayrıntıları Bakanlığın vereceği yanıta bağlı kalıyor.