Ağrı Milletvekili Heval Bozdağ, Türkiye Yazma Eserler Kurumu envanterinde bulunan Kürtçe yazma eserlerin sayısını, dijitalleştirme durumunu ve araştırmacıların erişimine açılıp açılmadığını Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a sordu. 7/44826 esas numaralı yazılı soru önergesi, 14 Mayıs 2026’da TBMM Başkanlığına geldi; son durum kaydında 15 günlük cevaplanma süresinin devam ettiği belirtildi.

Önerge, kamu arşivlerindeki yazma eserlerin korunması kadar erişilebilirliği ve kataloglama şeffaflığını da kültürel miras başlığına dahil ediyor. Kaynak metinde Bakanlık yanıtı veya güncel envanter listesi yer almıyor; Kürtçe yazma eserlerin toplam sayısı, hangi kütüphanelerde bulunduğu, kaçının dijital ortama aktarıldığı ve kaçının erişime açık olduğu soruluyor.

Jaba koleksiyonu ve arşiv soruları

Bozdağ’ın önergesinde, Bakanlık tarafından 19. yüzyılda Rus konsolos Aleksandre Jaba tarafından derlenen Kürtçe klasik eserlerin 15 cilt halinde yayımlanarak kamuoyuna sunulduğu belirtildi. Bu koleksiyonun Türkiye’ye kazandırılmasının kültürel miras açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildiği aktarıldı.

Önergede, buna karşın Türkiye Yazma Eserler Kurumu envanterinde bulunan yüzlerce Kürtçe yazma eserin dijital ortama aktarılmadığı veya araştırmacıların erişimine açılmadığı yönünde iddialar bulunduğu ifade edildi. “Şarkiyat Koleksiyonu” bünyesinde kataloglanması tamamlanan 194 yazma eserden 130’unun Kürtçe olduğu, bu eserlerin dijital ortama aktarılmadığı; ayrıca arşivde kataloglanmayı bekleyen 300 ila 400 civarında Kürtçe yazma eser bulunduğu iddiaları metne yansıdı.

Bozdağ, Türkiye Yazma Eserler Kurumu envanterindeki Kürtçe yazma eserlerin toplam sayısını ve kütüphanelere göre dağılımını sordu. Bu eserlerin tam ve güncel listesinin kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmadığının da açıklanmasını istedi.

Dijitalleştirme ve kataloglama başlığı

Önergede, Kürtçe yazma eserlerden kaçının dijital ortama aktarıldığı ve kaçının araştırmacılarla kamuoyunun erişimine açık olduğu soruldu. Dijital ortama aktarılmayan veya erişime açılmayan eserler varsa, bunun gerekçesinin ne olduğu ve bu durumun Kürtçe eserler açısından fiili bir erişim engeli yaratıp yaratmadığı Bakanlığa yöneltildi.

Bozdağ, Kürtçe eserlerin dijitalleştirilmesi ve erişime açılması konusunda özel bir sınırlama, idari karar veya uygulama bulunup bulunmadığını da sordu. Kataloglama süreçlerinde dil bilgilerinin eksik, yanlış ya da farklı gösterildiği yönündeki iddiaların doğru olup olmadığı, bu konuda idari soruşturma veya Bakanlık incelemesi yapılıp yapılmadığı da önergedeki sorular arasında yer aldı.

Önergenin bir diğer bölümü, uzman personel ve planlama başlığına ayrıldı. Bozdağ, Kürtçe yazma eserlerin tasnifi, korunması ve dijitalleştirilmesi için kaç uzmanın görevlendirildiğini, bu süreçlerde kaç Kürtçe dil uzmanının görev yaptığını sordu.

Milletvekili Bozdağ, yurt dışından getirilen ve yayımlanan Jaba koleksiyonuyla eş zamanlı olarak Türkiye’de bulunan diğer Kürtçe eserlerin neden aynı şeffaflıkla erişime açılmadığını da Bakanlığa yöneltti. Tüm Kürtçe yazma eserlerin dijital ortama aktarılması ve eşit biçimde erişime açılması için somut bir takvim açıklanıp açıklanmayacağı, Bakanlık yanıtı bekleyen başlıklar arasında kaldı.