Diyarbakır’ın Lice ilçesinde bulunan Antax Sancağı Ulu Camii ve Külliyesi’nin restorasyon sonrası korunması, yazılı soru önergesiyle Meclis gündemine taşındı. CHP Diyarbakır Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a tarihi yapının korunması, denetimi ve yeniden ziyarete uygun hale getirilmesine ilişkin 10 soru yöneltti.

Önerge, kültür turizmi açısından yalnızca bir restorasyon dosyası değil, restorasyon sonrası koruma ve ziyaretçi yönetimi meselesi olarak öne çıkıyor. Kaynak metinde yer alan iddialar doğrulanmış bulgu olarak değil, basında yer alan haberler ve milletvekilinin Bakanlığa yönelttiği sorular çerçevesinde aktarılıyor.

Restorasyon Sonrası Koruma Sorusu

Tanrıkulu’nun önergesinde, Lice’de yaklaşık 500 yıllık geçmişe sahip olduğu belirtilen Antax Sancağı Ulu Camii ve Külliyesi’nin Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2017 yılında başlatılan ve 2020 yılında tamamlanan restorasyon çalışmalarına rağmen korumasız bırakıldığı iddia edildi.

Metinde, tarihi yapının camlarının kırıldığı, güvenlik sistemlerinin tahrip edildiği, tarihi eser niteliğindeki bölümlerin yağmalandığı ve bodrum katındaki tarihi mahzenlerin uyuşturucu kullanımına konu olduğu yönünde haberler bulunduğu ifade edildi. Bu iddialar üzerine restorasyon için 2017-2020 yılları arasında ne kadar kamu kaynağı harcandığı ve hangi imalat ile koruma çalışmalarının yapıldığı soruldu.

Önergede, restorasyonun tamamlanmasının ardından yapının korunması için güvenlik personeli, bekçi veya özel güvenlik görevlisi görevlendirilip görevlendirilmediği de Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı. Ayrıca tahribat, yağma ve vandalizm iddiaları hakkında Bakanlığa veya Vakıflar Genel Müdürlüğüne ulaşan ihbar ya da rapor bulunup bulunmadığı soruldu.

Ziyarete Açılma ve Miras Programları

Tanrıkulu, olaylarla ilgili adli ve idari soruşturma başlatılıp başlatılmadığını, başlatıldıysa soruşturmanın mevcut durumunu da sordu. Tarihi yapının güvenlik kameralarının tahrip edildiği iddiasının doğru olup olmadığı ve bu iddia doğruysa sorumluların tespiti için hangi çalışmaların yürütüldüğü de önergedeki başlıklardan biri oldu.

Önergenin turizm ve kültürel miras açısından en belirgin sorularından biri, Antax Sancağı Ulu Camii ve Külliyesi’nin korunması ve yeniden ziyarete uygun hale getirilmesi amacıyla kısa ve uzun vadeli bir eylem planı hazırlanıp hazırlanmadığı oldu. Tanrıkulu ayrıca Diyarbakır’da restorasyonu tamamlanan tarihi eserlerin korunması amacıyla son beş yılda kaç personel görevlendirildiğini ve düzenli denetim mekanizması bulunup bulunmadığını sordu.

Metnin son sorusunda, Antax Sancağı Ulu Camii ve Külliyesi’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi veya benzeri ulusal ya da uluslararası kültürel miras programlarına dahil edilmesine yönelik bir çalışma yapılıp yapılmadığı Bakanlığa yöneltildi.

TBMM kayıtlarında önergenin son durumu “15 Günlük Cevaplanma Süresi Devam Ediyor” olarak görünüyor. Kaynakta Bakanlık yanıtı yer almadığı için haber, iddiaların doğrulandığı bir metin olarak değil; kültürel mirasın korunması ve turizme kazandırılması konusunda Bakanlıktan yanıt beklenen bir Meclis denetimi kaydı olarak değerlendirilmelidir.