Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi’nde yayımlanan araştırma, Türkiye’de seçilmiş illerin sağlık turizmi kapasitesinde belirgin farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Ferda Işıkçelik’in çalışmasında, verisi tam olan 41 il Standart Sapma (SD) ve Basit Toplamlı Ağırlıklandırma (SAW) yöntemleriyle karşılaştırıldı.

Araştırma, sağlık turizmi kapasitesini yalnızca hastane varlığıyla değil, sağlık personeli, yetkilendirilmiş aracı kuruluşlar ve konaklama altyapısıyla birlikte ele alıyor. Bu yönüyle çalışma, medikal turizmde illerin rekabet gücünü belirleyen kamu, sağlık ve turizm bileşenlerini aynı tabloda okumaya imkân veriyor.

Beş Kriterle Karşılaştırma

Çalışmanın kapsamını, belirlenen değişkenlere ait verisi tam olan 41 il oluşturdu. Araştırma verileri Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliği istatistiklerinden elde edildi. Değerlendirmede toplam sağlık personeli, yetkilendirilmiş sağlık tesisleri, yetkilendirilmiş aracı kuruluşlar, işletme belgeli konaklama tesisleri ve işletme belgeli tesislerin yatak sayısı kullanıldı.

SD yöntemine göre illerin sağlık turizmi kapasitesi arasında farklılık yaratan kriterler sırasıyla yetkili sağlık tesisi, toplam sağlık personeli, yetkilendirilmiş aracı kuruluşlar, işletme belgeli konaklama tesisleri ve yatak sayıları olarak belirlendi. Bu sonuç, sağlık turizminde kapasite farkını açıklayan en güçlü unsurun yetkili sağlık tesisi varlığı olduğunu gösteriyor.

Araştırmanın giriş bölümünde Türkiye’nin sağlık turizminde coğrafi konumu, sağlık kaynakları ve fiyat düzeyiyle önemli bir destinasyon olarak öne çıktığı belirtildi. Çalışmada, 2024 itibarıyla sağlık hizmeti almak amacıyla Türkiye’ye gelen uluslararası hasta sayısının yaklaşık 1,5 milyon kişi olduğu, sağlık turizmi gelirinin ise yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde bulunduğu bilgisi yer aldı.

İlk Sıra İstanbul’un

SAW yöntemine göre sağlık turizmi kapasitesi en yüksek il İstanbul oldu. İstanbul’u Antalya, Muğla, İzmir, Ankara, Balıkesir, Mersin, Bursa, Nevşehir ve Aydın izledi. İlk sıralarda yer alan iller, sağlık altyapısı ile turizm ve konaklama kapasitesinin birlikte değerlendirildiği sıralamada öne çıktı.

Listenin devamında Kocaeli, Adana, Sakarya, Konya, Trabzon, Samsun, Gaziantep, Kayseri, Hatay ve Denizli yer aldı. Çalışmada en düşük kapasite sıralamasında ise Zonguldak, Düzce, Batman, Çankırı ve Hakkâri son beş il olarak göründü.

Araştırma, iller arasındaki sağlık turizmi kapasitesi eşitsizliklerinin giderilmesine ve kapasitenin geliştirilmesine yönelik sağlık politikalarının geliştirilmesini öneriyor. Makalede, Türkiye’de illerin sağlık turizmi kapasitesinin SD ve SAW yöntemleriyle kapsamlı biçimde değerlendirildiği, bu bağlamda iller arasındaki farklılıkların ortaya konduğu ifade edildi.

Çalışma, sağlık turizmi performansını iller düzeyinde izlemek isteyen kamu kurumları, destinasyon yöneticileri, acentalar ve sağlık kuruluşları için karşılaştırmalı bir zemin sunuyor. Ancak araştırmanın kapsamı, yalnızca belirlenen değişkenlere ait verisi tam olan 41 il ile sınırlı.