Antalya Milletvekili Sururi Çorabatır, Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı kapsamında elde edilen verilerin nasıl izlendiğini Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a sordu. 7/45030 esas numaralı yazılı soru önergesi, 2 Haziran 2026’da TBMM Başkanlığına geldi; son durum kaydında 15 günlük cevaplanma süresinin devam ettiği belirtildi.

Önerge, turizm işletmelerinin sürdürülebilirlik sertifikasyonu sırasında ürettiği verilerin Bakanlık düzeyinde nasıl toplandığı, değerlendirildiği ve kamu politikalarına nasıl yansıtılacağı sorularına odaklanıyor. Metinde programın uygulanmasına ilişkin yeni bir Bakanlık kararı veya veri seti yer almıyor; su, enerji tüketimi ve benzeri göstergelerin takibi için kullanılan sistemlerin açıklanması isteniyor.

Program verilerinin takibi

Çorabatır’ın önergesinde, Türkiye Sürdürülebilir Turizm Programı’nın Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütüldüğü ve turizm işletmelerinin çevresel ve kültürel sürdürülebilirlik ilkelerine uyumunu artırmayı hedeflediği belirtildi. Programın Global Sustainable Tourism Council (GSTC) kriterleri doğrultusunda hazırlandığı, enerji ve su tüketiminin azaltılması, atık yönetimi, yerel kültürel mirasın korunması, toplumsal faydanın artırılması ve sürdürülebilir turizm yönetimi gibi başlıklarda standartlar içerdiği aktarıldı.

Önergede, işletmelerin belirli aşamalardan oluşan sertifikasyon sürecinden geçtiği, çevresel performans ve sürdürülebilirlik uygulamalarına ilişkin verilerin düzenli izlenmesinin ve bağımsız denetim mekanizmalarıyla doğrulanmasının öngörüldüğü ifade edildi.

Çorabatır, Türkiye Çevresel ve Kültürel Sürdürülebilirlik Sertifika Programı kapsamında Bakanlık tarafından elde edilen su, enerji tüketimi ve benzeri verilerin takibinin nasıl yapıldığını sordu. Sertifika denetim sıklığı ve geçerlilik süresinin bir yıl olduğu belirtilen programda, bu verilerin merkezi biçimde izlenip izlenmediği de önergenin ana başlıklarından biri oldu.

Veri merkezi ve paydaş görüşü

Milletvekili Çorabatır, programda elde edilen verilerin izlenmesi için bir veri merkezi bulunup bulunmadığını ve bu verilerin istatistiksel takibinin mümkün olup olmayacağını sordu. Bu soru, sürdürülebilir turizm uygulamalarında yalnızca belge sürecinin değil, ölçülebilir performans takibinin de nasıl yürütüleceğine işaret ediyor.

Önergede, olumlu veya olumsuz sonuçlar için bir yaptırım ya da ödül-ceza sistemi planlanıp planlanmadığı, böyle bir sistemin uygulanıp uygulanmadığı da Bakanlığa yöneltildi. Kaynak metinde mevcut bir yaptırım mekanizmasının ayrıntısı yer almıyor; bu başlık Bakanlığın vereceği cevaba bırakılıyor.

Çorabatır, programın TGA koordinasyonunda yürütüldüğünün bilindiğini belirterek, kriterlere nasıl uyum sağlanacağı ve tamamlayıcı performans göstergeleri gibi konular için hazırlanan “El Kitabı” sürecinde sektör dernekleri ve paydaşlardan görüş alınıp alınmadığını da sordu.

Önerge, sürdürülebilir turizm programının belge verme sürecinden daha geniş bir yönetim ve veri izleme dosyası olarak ele alınması gerektiğini gösteriyor. Bakanlık yanıtı gelmeden, verilerin hangi sistemle toplandığı, ne ölçüde paylaşıldığı ve sektör temsilcilerinin hazırlık sürecine nasıl dahil edildiği netleşmiş değil.