Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, Botan Vadisi’nin kültür turizmine kazandırılması için 2019–2026 döneminde hangi projelerin yürütüldüğünü, bu projelere ne kadar harcama yapıldığını ve 2027 yılı için hangi somut hedeflerin belirlendiğini Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a sordu.

6 Ekim 2026’da TBMM Başkanlığına ulaşan sekiz yazılı soru önergesinde Tanal; Siirt’in kültür-sanat hizmetlerini, Botan Vadisi’ndeki kültür varlıklarının korunmasını, beş ildeki eğitim desteklerini, yemek yardımlarını ve muhtaç aylıklarını gündeme getirdi. Bütçe ve yararlanıcı sayılarının yanı sıra başvuru sonuçlarının, kontenjan ölçütlerinin ve karşılanamayan ihtiyaçların açıklanmasını istedi.

Siirt kültür-sanat harcamalarında kaçıncı sırada?

Tanal, 7/50344 esas numaralı önergesinde Bakanlığın 2019–2026 yılları arasında Siirt’te kültür ve sanat faaliyetlerine ayırdığı ödenek ile yaptığı harcamaları yıllar itibarıyla sordu. Siirt’in kişi başına düşen harcama bakımından 81 il arasındaki sırasının da bildirilmesini talep etti.

Önergenin gerekçesinde, kentin kültürel zenginliğinin tanıtılması kadar çocukların ve gençlerin tiyatroya, sinemaya, sergiye, müziğe ve sanat eğitimine düzenli erişiminin de önemli olduğu vurgulandı.

Tanal, Siirt Merkez, Baykan, Eruh, Kurtalan, Pervari, Şirvan ve Tillo’da Bakanlık tarafından veya Bakanlık desteğiyle kaç tiyatro, konser, sergi, sinema ve çocuk etkinliği düzenlendiğini sordu. Etkinliklerden yararlananların ilçe bazında açıklanmasını istedi.

Bakanlığa bağlı veya Bakanlıkça desteklenen faal kültür merkezleri, tiyatro ve gösteri salonları, sergi alanları ile gezici kültür-sanat birimlerinin sayıları ve ilçelere dağılımı da önergeye konu oldu. Çocuklarla gençlere ücretsiz veya düşük maliyetli sanat eğitimi sağlayan programlar ve bu programların 2019–2026 dönemindeki yararlanıcı sayıları soruldu.

Botan Vadisi’nde koruma ve restorasyon bekleyen yapılar

Botan Vadisi’ndeki tarihî yollar, manastırlar, inanç yapıları ve diğer kültür varlıkları için yürütülen tespit, tescil, koruma ve restorasyon çalışmalarının açıklanmasını isteyen Tanal, ihtiyaç belirlenmesine rağmen henüz çalışma başlatılmayan kültür varlıklarının hangileri olduğunu sordu.

Vadinin kültür turizmine kazandırılması ve tanıtılması amacıyla 2019–2026 döneminde yürütülen projelerin ve harcamaların bildirilmesi talep edildi. Bakanlıktan ayrıca 2027 yılı için Siirt’in kültür-sanat hizmetleri ve Botan Vadisi’nin kültürel tanıtımına ilişkin somut hedeflerin açıklanması istendi.

Beş ilde burs ve eğitim yardımlarının dağılımı

Tanal’ın Şanlıurfa, Mardin, Konya, Siirt ve Van için verdiği beş ayrı önerge, Vakıflar Genel Müdürlüğünün ortaöğrenim eğitim yardımları, yükseköğrenim bursları ve başarı desteklerine ilişkin oldu.

Önergelerde, 2024–2025 ve 2025–2026 eğitim öğretim yıllarında 81 ilin her birinden yapılan başvuruların, ilk kez destek almaya hak kazananların ve reddedilen başvuruların sayıları soruldu. Beş ilin başvuruların kabul oranı bakımından Türkiye genelindeki sıralarının açıklanması istendi.

Tanal, bazı önergelerin gerekçesinde Vakıflar Genel Müdürlüğünün 2024 Yılı İdare Faaliyet Raporuna atıf yaptı. Rapora göre 2024–2025 eğitim öğretim yılında ortaöğrenim eğitim yardımı için 230 bin 217 başvuruya karşılık 7 bin 968 öğrenciye, yükseköğrenim bursu için 123 bin 234 başvuruya karşılık 5 bin 393 öğrenciye ilk kez destek verildiğini aktardı.

Bu rakamlar üzerinden kontenjanların illere hangi ölçütlerle dağıtıldığının açıklanmasını isteyen Tanal; öğrenci sayısı, başvuru yoğunluğu, hane geliri, yoksulluk ve sosyoekonomik koşulların hesaplamalarda dikkate alınıp alınmadığını sordu.

Başvuru şartlarını taşımasına rağmen kontenjan dışında kaldığı için destek alamayan öğrencilerin sayıları ile değerlendirmede esas alınan taban puanlar da talep edildi.

Burs dağılımında ikametgâh mı, üniversitenin bulunduğu il mi esas alınıyor?

Tanal, yükseköğrenim burslarının illere dağılımında öğrencinin ailesinin ikametgâhının mı, öğrenim gördüğü üniversitenin bulunduğu ilin mi esas alındığını sordu. Her iki ölçüte göre başvuru ve burs alan öğrenci sayılarının açıklanmasını istedi.

Beş ilin ilçeleri için ayrı ayrı başvuru, kabul ve ret verileri talep edildi. Kontenjan yetersizliği, gelir kriteri, başka bir kamu kurumundan burs alınması, aynı aileden başka bir öğrencinin yardım alması ve bilgi veya belge eksikliği gibi ret gerekçelerinin dağılımı soruldu.

Önergelerde toplam ödeme tutarları, illerin öğrenci nüfusundaki paylarıyla desteklerden aldıkları paylar ve başarı desteklerinin ilçe dağılımları da gündeme getirildi.

2026–2027 eğitim öğretim yılı için öngörülen toplam kontenjanların ve bu beş ile ayrılması planlanan kontenjanların açıklanmasını isteyen Tanal, önceki dönemlerde destek alamayan öğrenciler dikkate alınarak kontenjan artışı yönünde ihtiyaç analizi yapılıp yapılmadığını sordu.

Yemek yardımlarında kaç farklı kişiye ulaşılıyor?

Vakıflar Genel Müdürlüğünün yemek yardımlarına ilişkin 7/50345 esas numaralı önergesinde Tanal, toplam yararlanıcı sayısının hizmetin gerçek erişimini tek başına göstermediğini belirtti. Düzenli yardım alan farklı kişi ve hanelerin, kontenjan nedeniyle bekleyenlerin ve hizmetlerin illerle ilçeler arasındaki dağılımının açıklanmasını istedi.

Önergede, Genel Müdürlüğün verilerine atıfla İstanbul, Ankara, Tokat ve Gaziantep’te bulunan dört imaretin günlük toplam kapasitesinin 8 bin kişi olduğu aktarıldı. Türkiye genelindeki faal aşevi ve mobil aşevi sayıları, il bazındaki günlük kapasiteler ve fiilen yararlanan farklı kişi sayıları soruldu.

Tanal, 2026 yılına ilişkin açıklamalarda yer alan 75 bin 870 hane ve 266 bin 793 kişi rakamlarının hangi hizmetleri ve tarih aralığını kapsadığının bildirilmesini istedi. Aynı kişinin birden fazla yardım türünde mükerrer sayılıp sayılmadığını da sordu.

Mobil aşevi hizmetlerinde ise farklı kişi sayısı ile dağıtılan toplam öğün sayısının ayrı ayrı açıklanması talep edildi. Aynı kişiye farklı tarihlerde yapılan dağıtımların yararlanıcı rakamlarına nasıl yansıtıldığı gündeme getirildi.

Aşevi olmayan yerlerde ihtiyaç nasıl karşılanıyor?

Tanal, aşevi bulunmayan illerde düzenli sıcak yemek ihtiyacının hangi yöntemlerle karşılandığını sordu. Yaşlılık, engellilik veya hastalık nedeniyle dağıtım noktasına ulaşamayanlara adrese teslim sıcak yemek hizmeti verilen iller ve yararlanıcı sayıları hakkında bilgi istedi.

Şanlıurfa’nın 13 ilçesi için 2024, 2025 ve 2026 yıllarındaki kuru gıda, sıcak yemek ve mobil aşevi hizmetlerinin verileri talep edildi. Başvuruların kaçının kabul edildiği, reddedildiği veya beklediği soruldu.

İldeki ihtiyacın mevcut kapasiteyi aşıp aşmadığını gündeme getiren Tanal; yeni aşevi, dağıtım noktası, mobil aşevi veya kapasite artışı planlanıp planlanmadığının açıklanmasını istedi. Kırsal mahalleler, mevsimlik tarım işçilerinin bulunduğu alanlar ve düzenli dağıtım noktalarına uzak yerleşimler için alınan tedbirleri sordu.

Muhtaç aylığında kontenjan ve başvuruya erişim

Muhtaç aylıklarına ilişkin 7/50342 esas numaralı önergesinde Tanal, 2026 yılı kontenjanını ve 24 Eylül 2026 itibarıyla aylık alan engelliler ile annesi veya babası olmayan muhtaç çocukların sayılarını sordu.

Şartları taşıdığı hâlde yalnızca kontenjan yetersizliği nedeniyle aylık bağlanmasını bekleyenlerin ve kullanılmayan kontenjanların açıklanması istendi. Boş kontenjan bulunmasına rağmen bekleyen başvuru varsa bunun gerekçesi soruldu.

Tanal, başvuruların ortalama sonuçlandırılma süresiyle üç ve altı aydan uzun süredir bekleyen başvuruların sayılarını da talep etti. Şanlıurfa ve 13 ilçesindeki başvuru sonuçları ile aylık alanların dağılımının bildirilmesini istedi.

Yemek yardımları ve muhtaç aylıkları için 2024, 2025 ve 2026 yıllarında ayrılan kaynaklarla fiilen yapılan harcamalar da soruldu. İhtiyaç sahibi başvurular beklerken kullanılmayan ödenek veya kontenjan bulunup bulunmadığının açıklanması talep edildi.

Muhtaç aylığı başvurularında internet veya e-Devlet kanalının fiilen kullanılabilir durumda olup olmadığını soran Tanal, çevrim içi başvuru yapılamıyorsa engelli bireylerin ve bölge müdürlüklerine uzak yerleşimlerde yaşayanların başvuruya erişiminin nasıl sağlandığının bildirilmesini istedi.