Günlük turizm gazetesi
TÜPRAG, Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen Miner Turtle Projesi kapsamında iki Caretta caretta daha uydu takip cihazıyla denize bırakıldı. Antalya’nın Manavgat ilçesindeki Kızılot Ulualan Halk Plajı’nda 13 Temmuz’da düzenlenen etkinlikle birlikte proje kapsamında uyduyla izlenen ergin dişi sayısı altıya yükseldi.
2024 yılında başlatılan proje, Türkiye’nin Caretta caretta için birinci derece yuvalama alanları arasında bulunan Kızılot kumsalındaki deniz kaplumbağası popülasyonlarının araştırılmasını ve korunmasını amaçlıyor. Uydu takip cihazlarından alınan bilgilerle kaplumbağaların Akdeniz’deki göç rotaları, beslenme bölgeleri ve kışlama alanları izleniyor.
Çalışmalar, Kızılot’taki 16 kilometrelik kumsal bandında yürütülüyor. Ekipler yuvaları tespit ediyor, risk altındaki alanları korumaya alıyor, yavru çıkışlarını takip ediyor ve yuva içi kontroller sırasında canlı kurtarma çalışmaları gerçekleştiriyor. Bilimsel araştırmalar; gönüllülük programları, eğitimler ve turizm farkındalığı çalışmalarıyla destekleniyor.
İki Yılda 110 Bin Yavru
Proje verilerine göre 2024–2025 döneminde 4.497 Caretta caretta yuvası ile 314.867 yumurta kayıt altına alındı. Bu dönemde 450 yuva özel korumaya alınırken 2024’te 52.488, 2025’te ise 57.531 olmak üzere toplam 110.019 yavrunun denize ulaşması sağlandı.
Yuva içi ve yuva ağzı kontrolleri sırasında 2024 yılında 4.474, 2025 yılında 6.095 yavru canlı olarak kurtarıldı. Böylece iki yılda kurtarılan yavru sayısı 10.569’a ulaştı. Proje kapsamında yavru çıkış başarısının yüzde 32,5’ten yüzde 37,5’e yükseldiği belirtildi.
Uydu izleme çalışmaları ilk olarak 2024 ve 2025 yıllarında toplam dört ergin dişi Caretta caretta’ya verici takılmasıyla başladı. 2026 döneminde denize bırakılan iki yeni kaplumbağayla birlikte takip edilen toplam sayı altıya çıktı. Elde edilen veriler, türün Akdeniz’deki hareketlerinin ve yaşam alanlarının daha ayrıntılı biçimde anlaşılması için kullanılıyor.
EKAD Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Onur Candan, Kızılot’un deniz kaplumbağaları açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
“Kızılot kumsalı, Caretta caretta için Türkiye’nin en önemli yuvalama alanlarından biri.”
Candan, düzenli saha çalışmaları, yavru çıkış kontrolleri, kurtarma uygulamaları ve uydu takibinin Kızılot’un korunmasının yanında Akdeniz ölçeğinde bilimsel veri üretilmesine de katkı sunduğunu belirtti.
Turizm Çalışanlarına Biyoçeşitlilik Eğitimi
Miner Turtle Projesi’nin toplumsal farkındalık bölümünde öğrenciler, turizm çalışanları, yerel topluluklar, turistler ve gönüllüler yer alıyor. 2024–2025 döneminde yaklaşık 3.100 öğrenciye, 1.450 turizm çalışanına ve 1.900 yerli ve yabancı turiste biyoçeşitlilik eğitimleri verildi. Aynı dönemde 212 ulusal ve uluslararası gönüllü saha çalışmalarına katıldı.
TÜPRAG Sürdürülebilirlik Direktörü Jale Şakıyan Ateş, çalışmayı şirketin doğal sermayenin korunmasına yönelik uzun vadeli yaklaşımının bir parçası olarak değerlendirdi. Ateş, bilim temelli izleme, yavru koruma ve farkındalık çalışmalarının gelecek nesillere daha sağlıklı ekosistemler bırakma sorumluluğuyla yürütüldüğünü ifade etti.
Proje için Kızılot’ta 20 kişi kapasiteli prefabrik kamp merkezi, 100 metrekarelik sosyal alan ve tam donanımlı bir laboratuvar altyapısı da oluşturuldu. Uydu vericisi takılan deniz kaplumbağalarının Akdeniz’deki yolculukları Wildlife Computers platformu üzerinden canlı olarak takip edilebiliyor.
