Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Lice ilçesindeki Birkleyn Mağaraları'nın bilimsel olarak araştırılması ve koruma statüsünün güçlendirilmesi talebiyle Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'a altı soru yöneltti. Eren, mağaraların UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne alınmasına yönelik çalışma bulunup bulunmadığının da açıklanmasını istedi.

TBMM Başkanlığına 29 Temmuz 2026 tarihinde sunulan yazılı soru önergesinde Birkleyn Mağaraları; Neolitik Çağ'dan günümüze uzanan yerleşim izleri, Asur dönemine ait kaya kitabeleri ve kabartmaları ile karstik mağara sistemi nedeniyle kültürel ve doğal miras alanı olarak tanımlandı.

Önergede, birinci derece arkeolojik sit statüsündeki alanın çevresinde kalker ocağı, kırma-eleme tesisi ve beton santrali kurulmasına yönelik izin süreçlerinin işletildiği belirtildi. Diyarbakır 1. İdare Mahkemesinin ise projeye ilişkin verilen "ÇED gerekli değildir" kararının yürütmesini durdurduğu aktarıldı. Bu karar, projenin kesin olarak iptal edildiği değil, dava konusu idari işlemin uygulanmasının yargılama sürecinde durdurulduğu anlamına geliyor.

Eren, bilirkişi raporunda mağara sisteminin bütünüyle araştırılmadığına, arkeolojik çalışmaların tamamlanmadığına ve alanın doğal yapısına ilişkin bilimsel belirsizlikler bulunduğuna dikkat çekildiğini belirtti. Bakanlığa, bugüne kadar gerçekleştirilen kazı ve yüzey araştırmalarının sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağını sordu.

Önergede mevcut sit sınırlarının mağara sistemi ile antik yerleşimin bütününü korumaya yeterli olup olmadığı da gündeme getirildi. Eren; koruma sınırlarının genişletilmesi, tampon bölge oluşturulması, alan yönetim planı hazırlanması ve koruma statüsünün güçlendirilmesi yönünde çalışma yapılıp yapılmadığının açıklanmasını istedi.

Bakanlığa ayrıca mağara çevresinde tespit edilen kültür varlıklarının tamamının kayıt altına alınıp alınmadığı ve henüz araştırılmamış bölümlerde kapsamlı arkeolojik çalışma başlatılıp başlatılmayacağı soruldu. Önerge için Kültür ve Turizm Bakanlığının yanıtı henüz TBMM kayıtlarına yansımadı.