Polonya, işgücü açığının yoğun olduğu 329 meslekte çalışma vizesi ve çalışma izni başvurularına öncelik vermeye hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu Göç ve İçişleri Genel Müdürlüğünün 10 Temmuz 2026 tarihli politika derlemesine göre Aile, Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığının hazırladığı taslak düzenleme kamu görüşü aşamasında bulunuyor.

Taslak yürürlüğe girerse liste, konsoloslukların çalışma vizesi verirken ve voyvodalıkların çalışma izni başvurularını incelerken kullanacağı bir öncelik aracı olacak. Böylece listedeki mesleklerde başvuran yabancı çalışanların dosyaları diğer başvurulara göre daha erken ele alınabilecek. Kaynak, düzenlemenin henüz kesinleşmediğini ve kamu istişaresinin sürdüğünü belirtiyor.

Listede sağlık uzmanları, mühendisler, bilişim çalışanları ve tesisatçı, boru döşeyicisi ile çatı ustası gibi nitelikli teknik meslekler yer alıyor. Toplu taşıma sürücüleri, yabancı dil öğretmenleri ve öğretim asistanları da örnek verilen gruplar arasında bulunuyor. Kaynak metin, 329 mesleğin tamamını sıralamıyor ve konaklama ya da yeme-içme sektörüne özgü görevlerin listede bulunup bulunmadığını açıklamıyor.

Düzenleme, Polonya'nın işgücü ihtiyacını göç ve vize politikasıyla daha doğrudan ilişkilendirme arayışını gösteriyor. Başvurulara öncelik verilmesi, vize veya çalışma izninin otomatik olarak onaylanacağı anlamına gelmiyor; derlemede yalnızca inceleme sırasının öne alınacağı ifade ediliyor.

Göçmen İstihdamı Büyüyor

Statistics Poland tarafından idari veriler kullanılarak hazırlanan deneysel çalışmaya göre 31 Ağustos 2025 itibarıyla Polonya'da yaklaşık 1,1 milyon üçüncü ülke vatandaşı çalışıyordu. Bu sayı iki yılda yüzde 5,6 artışa karşılık gelirken, yabancı çalışanlar toplam işgücünün yüzde 6,7'sini oluşturdu.

Ukrayna vatandaşları yüzde 67 ile en büyük grubu oluşturdu. Onları Belarus, Gürcistan, Hindistan, Kolombiya ve Filipinler vatandaşları izledi. Çalışan göçmenlerin yüzde 59,7'si erkeklerden oluşurken, yüzde 38,5'inin standart iş sözleşmesi yerine medeni hukuk kapsamındaki hizmet sözleşmeleriyle çalıştığı bildirildi. Derleme, bu sözleşme yapısının iş güvencesi ve uyum sonuçları üzerinde etkili olabileceğine işaret ediyor.

Polonya, bazı ülkeler için basitleştirilmiş yabancı istihdam prosedürünü de daralttı. 1 Aralık 2025'ten itibaren Gürcistan vatandaşları, işverenin yerel iş kurumuna bildirimde bulunmasına dayanan kolaylaştırılmış sistemin dışında bırakıldı. Rusya vatandaşları için benzer kısıtlama Ekim 2022'de uygulanmıştı.

Basitleştirilmiş işe alım sistemi artık Ukrayna, Belarus, Moldova ve Ermenistan vatandaşlarına açık. Bu usulle çalışma süresi 24 aya kadar devam edebiliyor ve sonrasında yeni bir işveren bildirimiyle uzatma başvurusu yapılabiliyor.

Ukrayna İçin Özel Destekler Azalıyor

Polonya, 2022'de Ukrayna'daki savaş nedeniyle devreye aldığı özel yardım tedbirlerini Mart 2026'dan itibaren kademeli olarak sonlandırıyor. Geçici koruma altındaki kişilerin PESEL UKR statüsüne dayalı yasal kalış hakkı 4 Mart 2027'ye kadar uzatılırken bazı vize ve ikamet belgelerinin süreleri de uzatılıyor.

Basitleştirilmiş işveren bildirimiyle işgücü piyasasına erişim devam edecek. Bazı gruplar için geçiş hükümlerinin 4 Mart 2029'a kadar uygulanacağı belirtiliyor. Buna karşılık çocuklara yönelik dil dersleri, ulaşım ve okullardaki ek desteklerin 2025/2026 eğitim yılının sonunda sona ermesi planlanıyor.

Ücretsiz sağlık hizmetlerine erişim de çalışmayan birçok yararlanıcı için sınırlandırılıyor. Belirli kırılgan gruplar istisna kapsamında tutulacak. Polonya Göç Forumu, bu değişikliklerin özellikle yaşlıları, kronik hastaları ve hayat kurtarıcı tedavi gören kişileri etkilediğini bildirdi.

Bank Gospodarstwa Krajowego'nun son raporuna göre Polonya, 2025'te Ukrayna'dan yerinden edilen kişilere destek için Yardım Fonu üzerinden 8 milyar Polonya zlotisinden fazla, yaklaşık 1,9 milyar avro harcadı. Kaynağın aktardığı verilere göre finansmanın büyük bölümü devlet bütçesinden sağlandı.

Harcamaların en büyük kısmı çocukların eğitimine ayrıldı. Yerel yönetimlerin ek eğitim faaliyetleri için 3,3 milyar zloti, burslar, ödenekler ve eğitim materyalleri için 25 milyon zloti kullanıldı. Aile yardımları ve çocuk yetiştirmeye yönelik mali destekler 2,4 milyar zlotiyi aşarken, sağlık hizmetleri ve ilaçlara 763,5 milyon zloti, sosyal yardım ödemelerine yaklaşık 75,7 milyon zloti ayrıldı.

Derlemede göçmen çocukların eğitim sistemine uyumu için hazırlanan yeni tavsiyeler de yer aldı. Ulusal araştırma enstitüsünün çalışması; kültürlerarası asistan istihdamı, göçmen ve mülteci çocuklarla çalışan öğretmenlerin eğitimi, öğretmenlere hazır materyal ve danışmanlık sağlanması ile çocuklara kendi ana dillerinde daha geniş psikolojik destek verilmesini temel önlemler arasında gösteriyor.

Özel konutlarda mülteci ağırlayanlara yönelik yeni rehber ise hazırlıktan taşınmaya ve konaklamanın sona ermesine kadar süreci ele alıyor. Fundacja Ocalenie tarafından hazırlanan yayında, ev içi kuralları ve sorumluluk paylaşımını belirleyen bir “Birlikte Yaşam Sözleşmesi” öneriliyor; ev sahibi ile mülteciye konaklama boyunca profesyonel destek verilmesinin gereği belirtiliyor.

Adalet Bakanlığının düzenlemesiyle 50 savcılık, ulusal veya etnik kökene dayalı hakaretler ve ırkçılık dahil önyargı saikli suçlarda görev alacak. Yaklaşık 100 savcının bu dosyalarda uzmanlaştırılması, savcılar ile polis için bir el kitabı hazırlanması ve Ulusal Yargı ve Savcılık Okulunda özel eğitim programları başlatılması planlanıyor.

Polonya'da Ukrayna'dan yerinden edilen kişilere destek konusunda kamuoyu da bölünmüş durumda. CBOS'un 27 Kasım-8 Aralık 2025 tarihleri arasında 948 kişiyle yaptığı araştırmada katılımcıların yüzde 48'i Ukrayna'dan gelenlerin kabul edilmesini desteklerken yüzde 46'sı karşı çıktı. Araştırma, desteğin büyük şehirlerde yaşayanlar, yüksek eğitimliler ve yüksek gelir grupları arasında daha yüksek olduğunu gösterdi.

Avrupa Komisyonunun politika derlemesi, Polonya'nın bir yandan açık mesleklerde yabancı çalışanların başvurularını hızlandırmaya hazırlanırken diğer yandan geçici koruma ve özel yardım sistemini daha sınırlı bir modele taşıdığını ortaya koyuyor. 329 meslek için hazırlanmış taslağın nihai içeriği ve yürürlük tarihi ise kamu görüşü süreci tamamlandıktan sonra netleşecek.