Avrupa Komisyonu, 2026 Schengen Durum Raporu’nda sınır dijitalleşmesi, vize politikası ve geri dönüş süreçlerini yeni dönemin ana başlıkları arasına aldı. Komisyonun 18 Mayıs 2026’da yayımladığı rapor, Schengen alanının geçen yılki gelişmelerini değerlendirirken 2026-2027 dönemi için öncelikleri de sıraladı.

Rapora göre Schengen alanı, AB ve ulusal düzeydeki ortak çabalarla dirençli yapısını koruyor. Komisyon, 2025’te yasa dışı sınır geçişlerinin 2024’e kıyasla yüzde 26 azaldığını ve AB’de kalma hakkı bulunmayan kişilerin geri dönüşlerinde yüzde 28 oranına ulaşıldığını bildirdi.

EES dönemi başladı

Raporun en dikkat çekici başlıklarından biri, Giriş/Çıkış Sistemi’nin Nisan 2026’da tam olarak devreye alınması oldu. Komisyona göre EES, daha güçlü ve daha dijital bir Schengen alanı hedefi açısından dış sınır korumasında önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.

Sistemin ilk altı ayında üye devletler 66 milyondan fazla giriş ve çıkış kaydı oluşturdu. Aynı dönemde AB’ye giriş hakkı bulunmayan 32 bin kişinin girişine izin verilmediği açıklandı.

Komisyon, Ocak 2026’da AB’nin ilk Vize Stratejisi’ni de kabul etti. Raporda gelecek dönem için revize edilmiş Vize Kodu teklifi, vize politikasında güvenlik unsurları ve kilit ülkelerle yetenek çekmeye dönük ortaklıklar da öncelikler arasında sayıldı.

ETIAS ve dijital dönüş

2026-2027 Schengen döngüsünde dış sınır prosedürlerinin dijitalleştirilmesine devam edilecek. Komisyon, yeni EES’in uygulanmasının süreceğini ve ETIAS’ın başlatılacağını belirtti.

Raporda geri dönüş sisteminin güçlendirilmesi de ayrı bir başlık olarak yer aldı. Schengen devletlerinin operasyonel kapasite ve araçlarını artırması, Frontex desteğinden yararlanması ve yeni geri dönüş sınır prosedürünü etkili biçimde uygulaması gerektiği ifade edildi. Komisyon ayrıca 2026’da geri dönüş dijitalleşmesine ilişkin bir yasal teklif sunacağını duyurdu.

Schengen alanı, 450 milyondan fazla AB vatandaşının sınırlar arasında seyahat, çalışma, eğitim ve yaşam özgürlüğünü destekleyen temel yapılardan biri olarak tanımlanıyor. Komisyon, bu yapının ticaret, turizm ve mal hareketliliği açısından da Avrupa ekonomisi için önemli olduğunu vurguladı.

Türkiye’den Avrupa’ya seyahat eden yolcular, acentalar ve taşıyıcılar açısından rapor; sınır geçişlerinde dijital kayıt, ön izin, vize politikası ve geri dönüş süreçlerinin daha yakından izlenmesi gereken başlıklar haline geldiğini gösteriyor. Komisyon, Schengen Konseyini raporu görüşmeye ve 2026-2027 önceliklerini Haziran ayındaki Adalet ve İçişleri Konseyinde kabul etmeye davet etti.