Turistlere ve tüketicilere yönelik fahiş fiyat, hileli hizmet sunumu ve dolandırıcılığın önlenmesi amacıyla hazırlanan kanun teklifi TBMM komisyonlarına sevk edildi. İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan’ın ilk imza sahibi olduğu 2/3739 esas numaralı teklif, 22 Haziran 2026’da Meclis Başkanlığına sunuldu.

Teklif, turizm hizmet zincirinin farklı halkalarına dokunan geniş bir düzenleme öneriyor. Taşıma hizmetleri, taksi, servis, turizm taşımacılığı, konaklama tesisleri, restoran ve kafeler, döviz büroları, para transferi ve ödeme hizmeti sağlayıcıları, turizm rehberleri, tur operatörleri, seyahat acentaları, hediyelik eşya ve perakende satış yerleri metinde sayılan alanlar arasında yer alıyor.

Teklif komisyonda

Kanun teklifi, 23 Haziran 2026’da esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonuna gönderildi. Adalet Komisyonu ile Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu ise tali komisyon olarak görünüyor. TBMM kayıtlarında teklifin son durumu “Komisyonda” olarak yer aldı.

Teklifin gerekçesinde Türkiye’nin turizm gelirleri, istihdam, döviz girdisi, tanıtım ve hizmet sektörü bakımından stratejik konumuna işaret ediliyor. Gerekçeye göre turizmin sürdürülebilirliği yalnızca doğal güzellik, tarihi miras ve konaklama kapasitesine değil, ziyaretçilerin güvenli, adil ve saygın hizmet deneyimi yaşamasına da bağlı.

Metinde özellikle büyükşehirler, havalimanları, tarihi ve turistik merkezler, sahil bölgeleri ve yoğun ziyaretçi alanları sayılıyor. Taksi, restoran, kafe, konaklama, döviz bürosu, turizm rehberliği, hediyelik eşya ve benzeri hizmetlerde fahiş fiyat, hileli fatura, güzergâh uzatma, gizli komisyon, yanıltıcı tarife ve gerçeğe aykırı hizmet bedeli tahsilatı gibi fiillerin kamuoyunda sıkça yer aldığı belirtiliyor.

Gerekçede bu fiillerin yalnızca bireysel tüketici mağduriyeti yaratmadığı, Türkiye’nin uluslararası turizm itibarı, hizmet sektörüne duyulan güven, dürüst esnaf ve işletmelerin rekabet gücü ile ülke ekonomisi üzerinde de zarar doğurduğu savunuluyor. Mevcut idari yaptırımların, kasıtlı, sistematik ve hileli eylemlerde caydırıcılığının tartışmalı olduğu ifade ediliyor.

TCK için yeni düzenleme

Teklifin en güçlü başlığı, Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık maddesine yapılması önerilen ekleme. Metne göre yabancı uyruklu kişilerin ülkeyi, dili, coğrafyayı, fiyat tarifelerini veya yerel piyasa koşullarını bilmemesinden; turistik bölgede bulunmasından ya da taşıma, konaklama, yeme-içme, döviz işlemi, rehberlik veya benzeri hizmetlere fiili bağımlılığından yararlanılması nitelikli dolandırıcılık içine alınmak isteniyor.

Bu bent altında suç işlenmesi halinde hapis cezasının alt sınırının dört yıldan, adli para cezasının ise suçtan elde edilen menfaatin üç katından az olamayacağı öneriliyor. Teklifte ayrıca turizm ve hizmet sektöründe işlenen sistematik dolandırıcılık fiilleri için artırılmış ceza düzenleniyor.

Taşıma hizmetlerinde güzergâh uzatma, taksimetre hilesi, dijital ücretlendirme sisteminin manipüle edilmesi, gerçek dışı ücret tarifesi uygulanması ve yolcunun yanıltıcı güzergâha yönlendirilmesi de teklif metninde ayrıca ele alınıyor. Fiilin sistematik biçimde işlenmesi halinde altı yıldan on beş yıla kadar hapis ve suçtan elde edilen menfaatin beş katından az olmamak üzere adli para cezası öneriliyor.

Teklif, idari yaptırımlar için de ayrı bir yapı kuruyor. İlk tespitte işletmeye otuz günden altmış güne kadar geçici faaliyet durdurma ve fahiş fiyat farkının on katı tutarında idari para cezası öngörülüyor. Bir yıl içinde ikinci tespitte işletme belgesi, ruhsatı veya çalışma izninin altmış gün süreyle askıya alınması; üçüncü veya sonraki tespitlerde ise ruhsat ve turizm belgesinin iptali öneriliyor.

Taksi, dolmuş, servis aracı ve turizm taşımacılığı için özel yaptırımlar da metinde yer alıyor. İlk ihlalde çalışma izninin altmış gün askıya alınması, ikinci ihlalde çalışma izninin iptali ve ilgili araç plakasının ticari faaliyetten men edilmesi teklif ediliyor. Güzergâh uzatma, taksimetre hilesi veya dijital ücretlendirme manipülasyonunun kayıt, kamera, GPS veya benzeri sistemlerle tespiti halinde aracın geçici olarak trafikten men edilmesi öneriler arasında.

Döviz büroları, para transferi hizmeti sunan işletmeler ve ödeme hizmeti sağlayıcıları için gerçeğe aykırı kur, gizli komisyon, yanıltıcı işlem veya belgesiz tahsilat halinde mağdur zararının on katı tutarında idari para cezası ve faaliyet izninin otuz günden doksan güne kadar askıya alınması düzenleniyor. Tekrarlanan ihlallerde faaliyet izninin iptali ve Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu yapılması öngörülüyor.

Turizm rehberleri, tur operatörleri, seyahat acentaları ve bu alanda çalışan kişiler için de mesleki sorumluluk maddesi yer alıyor. Turistlere yönelik fahiş fiyat, hileli yönlendirme, gizli komisyon veya aldatıcı hizmet sunumu fiillerinde ilgili meslek kuruluşu ve Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde disiplin soruşturması açılması öneriliyor.

Teklif, mağdurlar için hızlı iade mekanizması da kurmak istiyor. Buna göre ihlalden zarar gören turist veya tüketici, fazla tahsil edilen tutarın iadesini talep edebilecek. Denetim birimi iade kararı verebilecek; işletme ise tebliğden itibaren yedi iş günü içinde iade yükümlülüğünü yerine getirecek.

Metinde Ticaret Bakanlığı bünyesinde yedi gün yirmi dört saat hizmet verecek çok dilli Turizm Şikâyet Hattı ve dijital başvuru platformu kurulması öneriliyor. Türkçe, İngilizce, Arapça, Rusça, Almanca ve Çince dillerinde hizmet vermesi planlanan platforma fotoğraf, fatura, konum bilgisi, ödeme belgesi, araç plakası ve işletme bilgisi gibi delillerle başvuru yapılabilecek.

Teklif ayrıca kesinleşmiş ihlal kararlarını içeren Turizm Kara Listesi oluşturulmasını öngörüyor. Bu listenin Türkçe ve İngilizce olarak Ticaret Bakanlığının internet sitesinde yayımlanması; tekrarlanan ihlaller ve turist güvenliğini ilgilendiren ağır vakaların ilgili kurumlarla ve gerektiğinde diplomatik temsilciliklerle paylaşılması öneriliyor.

Fiyat listeleri, ücret tarifeleri ve menüler için de yeni yükümlülük yer alıyor. Teklife göre işletmeler bu bilgileri Türkçe ve İngilizce olmak üzere en az iki dilde açık ve görünür biçimde bulundurmak zorunda olacak. Turistik bölgelerde ilave dil yükümlülükleri getirilebilecek; taşıma hizmetlerinde araç içinde ücret tarifesi, kilometre fiyatı, açılış ücreti ve şikâyet hattı bilgisinin görünür olması istenecek.

Kanun teklifinde yürürlük tarihi de düzenlenmiş durumda. Metne göre kanunun yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girmesi öneriliyor. Ancak teklifin yasalaşması için komisyon ve Genel Kurul sürecini tamamlaması gerekiyor.