Diyarbakır’ın Lice ilçesindeki Birkleyn Mağaraları yakınında planlanan kalker ocağı ve kırma-eleme tesisinin arkeolojik mirasa olası etkileri TBMM’ye taşındı. Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle altı soruluk önerge verdi.

Eren, önergesinin gerekçesinde Birkleyn Mağaraları’nı Mezopotamya’nın önemli arkeolojik ve doğal miras alanlarından biri olarak nitelendirdi. Mağaralardaki Asur dönemine ait kaya kabartmaları ile çivi yazılı kitabelerin uzun yıllardır yerli ve yabancı bilim insanlarının araştırmalarına konu olduğunu belirtti.

Önergede, proje hayata geçirilirse patlatmalı madencilik faaliyetlerinin oluşturacağı titreşim, toz ve gürültü ile ağır tonajlı araç trafiğinin mağaraların doğal yapısına ve arkeolojik varlıklara zarar verebileceği yönünde bilimsel ve toplumsal kaygılar bulunduğu aktarıldı.

Eren, Bakanlığın kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi projesine ilişkin uygun görüş, izin veya değerlendirme verip vermediğini sordu. Kaya kabartmaları, çivi yazılı kitabeler ve diğer arkeolojik varlıklar üzerindeki olası etkiler için bilimsel analiz yaptırılıp yaptırılmadığı ve varsa sonuçlarının açıklanması da istendi.

Koruma statüsü ve UNESCO çalışması soruldu

Önergede, Koruma Bölge Kurulunun veya Bakanlığa bağlı uzman birimlerin proje hakkında görüş bildirip bildirmediği soruldu. Görüş verilmişse değerlendirmelerin içeriğinin açıklanması talep edildi.

Eren ayrıca Birkleyn Mağaraları’nın mevcut koruma statüsünü güçlendirmeye veya alanı UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi başta olmak üzere ulusal ve uluslararası koruma mekanizmalarına dahil etmeye yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığını sordu.

Bakanlığın son 10 yılda mağaraların korunması, bilimsel olarak araştırılması, restorasyonu ve kültür turizmine kazandırılması amacıyla yürüttüğü çalışmalar da önergeye girdi. Son soruda, projenin kültürel miras üzerinde geri dönüşü olmayan etkiler yaratma ihtimaline karşı alınması planlanan tedbirlerin açıklanması istendi.

TBMM’ye 2 Temmuz 2026’da ulaşan önergenin son durumu kayıtlarda “15 günlük cevaplanma süresi devam ediyor” olarak yer alıyor. Önergeyi cevaplayan makama ilişkin henüz bir bilgi bulunmuyor.