TBMM’ye sunulan yeni torba kanun teklifi, turizm işletmesi belgesine sahip konaklama tesisleri için sigorta primi desteği öngörüyor. Samsun Milletvekili Ersan Aksu, İzmir Milletvekili Yaşar Kırkpınar ve 104 milletvekilinin imzasıyla verilen 2/3764 esas numaralı teklif, 3 Temmuz 2026’da Meclis Başkanlığına geldi ve komisyon aşamasına geçti.

Teklifin turizm sektörü açısından en güçlü başlığı, belgeli konaklama tesislerinde işgücü maliyetini azaltmaya dönük destek düzenlemesi. Metinde, turizm sektörünün emek yoğun yapısı nedeniyle personel ücretlerinin işletmeler üzerinde önemli bir maliyet unsuru olduğu belirtiliyor. Komşu ülkelerdeki siyasi gelişmeler, güvenlik riskleri, çatışmalar ve 2026 yılı içindeki savaş ortamının rezervasyon sayılarına olumsuz etkisi de düzenlemenin gerekçeleri arasında sayılıyor.

Belgeli Tesislere Prim Desteği

Kanun teklifinin 10’uncu maddesiyle 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na geçici madde eklenmesi öngörülüyor. Buna göre, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi almış özel sektöre ait konaklama tesisi işyerleri destekten yararlanabilecek.

Destek, 2026 yılı Mayıs-Aralık ayları veya dönemleri için uygulanacak. Ancak kaynak metinde önemli bir sınır da yer alıyor: Destek yalnızca tesisin faaliyette bulunduğu aylar ve dönemlerle sınırlı olacak. Böylece sezon dışında kapalı olan tesislerin destekten yararlanmasının önlenmesi amaçlanıyor.

Teklife göre ilgili ayda veya dönemde verilen muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle 5510 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarına tabi bildirilen sigortalılar esas alınacak. Bu sigortalıların prim ödeme gün sayısı 116,67 TL ile çarpılacak ve bulunan tutar, işyerlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyeceği sigorta primlerinden mahsup edilecek. Karşılanacak tutar İşsizlik Sigortası Fonundan sağlanacak.

Düzenleme, destekten yararlanmak için bazı şartlar da getiriyor. Muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresinde verilmemesi, primlerin yasal süresinde ödenmemesi veya SGK’ya prim, idari para cezası, gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması halinde destekten yararlanılamayacak. Borçlarını tecil, taksitlendirme veya yapılandırma kapsamında ödeyen işverenler ise yapılandırma sürdüğü sürece destekten yararlanabilecek.

Teklifte kötüye kullanımı önlemeye dönük hükümler de var. Mevcut bir işletmenin kapatılıp başka ad, unvan veya iş birimi altında açılması, ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdam kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi veya destekten yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem yapılması halinde Fondan karşılanan tutar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverenden tahsil edilecek.

Ayrıca çalıştırdığı kişileri sigortalı bildirmediği, bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı veya prime esas kazancı eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden destek tutarı geri alınacak. Düzenleme; sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar, yabancı uyruklu sigortalılar ve yurt dışında çalışan sigortalılar için uygulanmayacak.

Bakanlık Ücretleri ve Sinema Fonu

Teklif yalnızca konaklama tesislerine prim desteği getirmiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığına yapılacak bazı başvurular ve Bakanlıkça sunulacak bazı hizmetler için ücret tahsil edilmesine yönelik düzenleme de dosyada yer alıyor.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na eklenmesi öngörülen maddeyle, Bakanlığın yetkili olduğu belge talepleri, itiraz ve yeniden değerlendirme başvuruları ile özel çalışma, araştırma ve inceleme gerektiren bazı talep ve başvurulardan hizmet bedeli alınması planlanıyor. Teklifte bu bedellerin kültürel mirasın korunması amacıyla yürütülecek hizmetlerde kullanılacağı ifade ediliyor.

Ekli ücret tarifesinde sit alanlarında tescil kaydının kaldırılması, sit derecesi veya sınır değişikliği talepleri, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarına ilişkin işlemler, koruma amaçlı imar planı değişiklikleri, restorasyon ve tadilat talepleri, sondaj kazısı, define kazısı, koleksiyonculuk izin belgesi, özel müze açılış izni, taşınır kültür varlığı ticarethanesi açılış izni ve su altı inceleme talepleri gibi başlıklar için farklı ücretler yer alıyor. Kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazlarla ilgili görüş talepleri ve kendi bünyelerinde hazırlanan plan, proje, yapım ve benzeri işler için ücret alınmayacağı da tarifede belirtiliyor.

Metin, kültür varlıklarının tespitine ilişkin başvurular, ihbar niteliğindeki başvurular ve korumaya yönelik projelerin ilk kez sunulmasına ilişkin başvurular başta olmak üzere bazı kamu hizmetlerinin ücretsiz sunulması ilkesinin korunacağını da gerekçede ifade ediyor.

Sinema sektörü için de yeni bir finansman yapısı kuruluyor. Teklif, 5224 sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki desteklerin Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermayesi kaynaklarından karşılanabilmesini öngörüyor.

Ayrıca koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ile internet platform işletmecilerinin, bir önceki yıl elde ettikleri yıllık net satış tutarlarının yüzde 2’sini her yıl temmuz ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirerek sinema desteklerinde kullanılmak üzere Bakanlık döner sermaye hesabına yatırmaları planlanıyor. Cumhurbaşkanına bu oranı iki katına kadar artırma veya yarısına kadar indirme yetkisi verilmesi de teklifin içinde yer alıyor.

Havacılık tarafında teklif, Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda değişiklikler içeriyor. Kazaya uğramış, zor durumda kalan veya tehlike içinde bulunan hava aracına gerekli hizmet verilmesi açık biçimde düzenlenirken, önleme talimatlarına uyma ve inme mecburiyeti başlığı da uluslararası sivil havacılık mevzuatıyla uyum amacıyla yeniden yazılıyor. Tüzel kişilere uygulanacak idari para cezalarının alt ve üst sınırlarının beş katı olarak uygulanması da teklif edilen değişiklikler arasında bulunuyor.

Teklif, Plan ve Bütçe Komisyonuna esas komisyon olarak sevk edildi. Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu; Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu ile Milli Savunma Komisyonu ise tali komisyon olarak görünüyor. TBMM kaydında teklifin son durumu “Komisyonda” olarak yer alıyor; düzenlemeler henüz yasalaşmış değil.