Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, vergi muafiyeti tanınan vakıflara ilişkin bilgi talebini Meclis’e sundu. Cupolo, 11 Haziran 2026 tarihli yazılı soru önergesinde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’dan vakıfların sayısı, faaliyet alanları, denetimleri, bağış tutarları ve kamu bütçesine etkisine ilişkin yanıt istedi.

Önerge, vakıflara tanınan vergi muafiyetinin yalnızca mali bir başlık olmadığını; kültür, çevre koruma, eğitim, sosyal yardım ve bilimsel araştırma gibi faaliyet alanlarında kamu yararı iddiasıyla ilişkilendirildiğini gösteriyor. Turizm ve kültür politikası açısından dosya, vakıfların kamusal alandaki rolü ile muafiyetlerin nasıl izlendiği sorusunu öne çıkarıyor.

İki Dönem Ayrı Soruldu

Cupolo’nun önergesinde 4962 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Kanun ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ilgili hükümlerine atıf yapıldı. Metinde, kurumlar vergisine tabi olup Cumhurbaşkanı tarafından vergiden muaf tutulan vakıfların kamuoyunun merakını çektiği belirtildi.

Önergede ilk olarak, 2002 ile muafiyet karar merciinin değiştirildiği 2021 yılları arasında vergi muafiyeti tanınan vakıf sayısı soruldu. Cupolo, bu vakıfların sağlık, sosyal yardım, eğitim, bilimsel araştırma ve geliştirme, kültür ve çevre koruma, ağaçlandırma gibi faaliyet konularına göre dağılımının açıklanmasını istedi.

Aynı dönem için vakıfların devletin kamu hizmeti yükünü ne kadar azalttığı ve bu ölçümün nasıl yapıldığı da soru olarak yer aldı. Cupolo, 2002-2021 arasında vergi muafiyeti tanınan vakıflardan kaçının olağan ya da özel denetimler sonucunda muafiyet şartlarını kaybettiğini de sordu.

Önerge, 2021-2026 dönemini de ayrı bir başlık olarak ele aldı. Cupolo, bu dönemde Cumhurbaşkanı tarafından vergiden muaf tutulan vakıf sayısının ve bu vakıfların faaliyet konularına göre dağılımının açıklanmasını talep etti.

Bağış ve Denetim Başlıkları

Yazılı soru önergesinde, vergi muafiyeti tanınan vakıfların izin almadan yardım toplama ehliyetine sahip olup olmadığı da soruldu. Cupolo, 2002-2021 ile 2021-2026 dönemleri için bu kapsamdaki vakıf sayılarının ayrı ayrı bildirilmesini istedi.

Önergede yıllık gelir beyannamesi ve kurum kazancından düşülen toplam bağış miktarı da yer aldı. Cupolo, makbuz karşılığı yapılan bağışların yıllara göre ne kadar olduğunun açıklanmasını talep etti.

Bir diğer soru, vakıflara sağlanan toplam vergi istisnasının parasal değerine ve bu muafiyetlerin kamu bütçesine getirdiği yüke odaklandı. Metinde, bu kalemin açık biçimde ortaya konulması istendi.

Cupolo, son olarak vakıfların yönetim kurullarında yer alan isimlerin kamu gücünü elinde bulunduran kişilerle akrabalık veya aidiyet bağlarına ilişkin nepotizm iddiaları yönünden bir etik kurul çalışması yürütülüp yürütülmediğini sordu. TBMM kayıtlarına göre önergenin esas numarası 7/45584, son durumu ise “15 günlük cevaplanma süresi devam ediyor” şeklinde görünüyor.