İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, vize aracılık hizmetleri yürüten şirketlerle ilgili iddiaları TBMM’ye taşıdı. Bayhan’ın 8 Haziran 2026’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yanıtlaması istemiyle sunduğu yazılı soru önergesi, 7/45457 esas numarasıyla kayda geçti.

Önergede, Türkiye Cumhuriyeti yurttaşları için vize başvuru sürecinin son yıllarda ciddi bir mağduriyet alanına dönüştüğü savunuldu. Randevu bulunamaması, aracı şirketlere bağımlılık, yüksek ücretler, ek hizmet paketleri, sigorta zorunluluğu iddiaları, kişisel veri güvenliği riskleri ve karaborsa randevu piyasası metnin ana başlıkları arasında yer aldı.

Bu başlık, yalnızca bireysel seyahat edenleri değil, yurt dışı fuar, eğitim, iş görüşmesi, aile ziyareti, kültürel etkinlik ve sağlık hizmeti için hareket eden geniş bir kesimi ilgilendiriyor. Vize süreçlerinde yaşanan randevu ve aracılık tartışmaları, Türkiye’den dış pazarlara çalışan acentalar, fuar organizasyonları, iş seyahati planlayan şirketler ve eğitim turizmi dosyaları açısından da doğrudan takip edilen bir alan.

Önergenin Odağı

Bayhan, önergesinde gazeteci Canan Coşkun’un “Vize İmparatorluğu” başlıklı araştırma dizisine atıf yaptı. Önergede, araştırma dizisinin VFS Global ile Türkiye’deki stratejik iş ortağı olduğu belirtilen Gateway şirketler ağına ilişkin iddiaları ele aldığı aktarıldı. Metinde, Gateway çevresinin şirket yapılanması, sermaye artışları, Malta bağlantıları, offshore şirketler ve Paradise Papers belgelerinde adı geçen yapılarla ilişkilendirildiği ileri sürüldü.

Önergede yer verilen aktarıma göre Gateway Management’ın sermayesinin 2011’de 800 bin TL iken 2021’de 150 milyon TL’ye ulaştığı; Halis Ali Çakmak’ın kurduğu Emaa Sigorta’nın sermayesinin ise 2025’te 1,5 milyar TL’ye çıkarıldığı belirtildi. Aynı bölümde, asıl vize başvuru hizmetini yürüttüğü ifade edilen VF Vize Danışmanlık’ın sermayesinin Ocak 2025 itibarıyla 1 milyon 100 bin TL olduğu kaydedildi.

Bayhan’ın önergesinde, 30 Nisan 2019 tarihli Vize Aracılık Hizmeti Alınmasına İlişkin Yönetmelik özel bir yer tuttu. Metinde, aracı kuruluş veya firma belirleme yetkisinin Dışişleri Bakanı’na verildiği belirtilerek bu yetkinin hangi şirketler lehine, hangi tarihlerde, hangi ölçütlerle ve hangi denetim mekanizmalarıyla kullanıldığı soruldu.

Önergede ayrıca, Halis Ali Çakmak’ın 2017’de Anadolu Ajansı’na yaptığı belirtilen açıklamada, Irak’ta vize hizmetleri konusunda 2016 yılında kendilerini görevlendiren dönemin Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na teşekkür ettiği iddiasına yer verildi. Bayhan, bu iddianın doğru olup olmadığını, doğruysa görevlendirmenin hangi mevzuata, ihale sürecine veya Bakanlık kararına dayandığını sordu.

Veri Güvenliği ve Randevu Pazarı

Metnin en kritik bölümlerinden biri, vize başvurularında özel şirketler eliyle işlenen kişisel veriler oldu. Bayhan, yurttaşların pasaport, banka dökümü, maaş bordrosu, tapu, aile bilgileri ve biyometrik verilerinin özel şirketler tarafından işlendiğini belirterek Dışişleri Bakanlığı’nın bu verilerin güvenliği konusunda hangi denetimleri yaptığını ve bugüne kadar herhangi bir veri ihlali tespit edilip edilmediğini sordu.

Önergede, VFS Global’in 2010-2023 yılları arasında toplam 44 ihale kazandığı, Türkiye operasyonlarının ise alt yüklenici sıfatıyla Gateway tarafından yürütüldüğü iddiası da yer aldı. Bayhan, bu alt yüklenici ilişkisinin Bakanlığın bilgisi dahilinde olup olmadığını, yurttaşların kişisel ve biyometrik verileri üzerinde işlem yapan bu yapının Bakanlığa bildirilip bildirilmediğini ve hangi güvenlik şartlarıyla uygun bulunduğunu sordu.

Vize randevularında karaborsa iddiaları da önergenin ayrı bir başlığı oldu. Metinde, başvurucuların randevu bulamadığı için aracı kişi ve kurumlara yöneldiği, randevu için kişi başı 150, 200, hatta 300 avroya yaklaşan bedeller ödendiği iddia edildi. Önergede, “premium” hizmetlerle parası olanın öne geçebildiği bir düzen oluştuğu savunuldu.

Bayhan, Avrupa Komisyonu’nun 2025 Schengen verilerine de atıf yaparak Türkiye’den 1 milyon 268 bin 376 başvuru yapıldığını ve ret oranının yüzde 14,6 olduğunu belirtti. Önergede ayrıca son 10 yılda 1,5 milyon başvurunun reddedildiği ve geri alınamayan başvuru ücretleri nedeniyle yurttaşların toplam kaybının 511 milyon avroya ulaştığı aktarıldı.

Önergedeki sorular yalnızca VFS, VF Vize Danışmanlık ve Gateway ilişkisiyle sınırlı kalmadı. Bayhan, Gateway şirketler ağı ile Alanya Üniversitesi’nin işletmesini 25 yıllığına devraldığı belirtilen Golden Gateway Holding arasındaki bağın, üniversitenin kurucu vakfı ve mütevelli heyeti iddialarıyla birlikte araştırılıp araştırılmadığını da sordu.

Metnin son bölümünde, Kısa Dalga’da yayımlanan “Vize İmparatorluğu” araştırma dizisine erişimin “milli güvenlik” gerekçesiyle kısıtlandığı ifade edildi. Bayhan, vize başvuru süreçlerinde yaşanan mağduriyetleri, VFS/Gateway ilişkilerini, kamu yetkisinin özel şirketler lehine kullanıldığı iddialarını ve siyaset-sermaye bağlantılarını haberleştirmenin hangi yönüyle milli güvenlik tehdidi oluşturduğunu sordu.

TBMM kayıtlarına göre önergenin muhatabı Dışişleri Bakanı Hakan Fidan. Önergeyi cevaplayan bilgisi henüz boş görünüyor ve son durum “15 günlük cevaplanma süresi devam ediyor” şeklinde yer alıyor.