DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Diyarbakır’ın Çınar ilçesindeki Zerzevan Kalesi’nde yürütülen restorasyon ve kazı çalışmalarını TBMM gündemine taşıdı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle verilen yazılı soru önergesinde, kalenin UNESCO süreci, restorasyon bütçesi ve ziyaretçi yönetimi hakkında bilgi istendi.

TBMM kayıtlarına göre önerge, 12 Mayıs 2026 tarihinde Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Metinde, Zerzevan Kalesi’nin 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne girdiği, Roma İmparatorluğu’nun doğu sınırındaki önemli garnizonlardan biri olduğu ve bünyesinde Mithras Tapınağı, yer altı kilisesi, sarnıçlar ile savunma kulelerini barındırdığı belirtildi.

Önergede, kalede “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında restorasyon çalışmalarının devam ettiği ifade edildi. Arsenal, Mithras Kutsal Alanı ve tonozlu sarnıçlar gibi bölümler için hazırlıkların tamamlandığının bilindiği de metinde yer aldı.

UNESCO Süreci

Serhat Eren, Zerzevan Kalesi’nin UNESCO Dünya Mirası Asıl Listesi’ne alınması sürecinin hangi aşamada olduğunu sordu. Önergede, 2026 yılı sonuna kadar asıl listeye giriş konusunda öngörülen bir takvim bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi talep edildi.

Milletvekili Eren, “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında Zerzevan Kalesi restorasyon ve kazı çalışmaları için bugüne kadar ne kadar ödenek ayrıldığını ve bu bütçenin ne kadarının kullanıldığını da Bakan Ersoy’a yöneltti.

Koruma ve Ziyaretçi Yönetimi

Önergede restorasyon çalışmalarında kullanılan tekniklerin, uluslararası restorasyon ilkelerine ve yapının binlerce yıllık özgün dokusuna uygunluğunun nasıl denetlendiği soruldu. Yakın zamanda başlanacağı belirtilen Arsenal, yer altı kilisesi ve Mithras Kutsal Alanı restorasyonlarının tahmini tamamlanma süresi de önergedeki başlıklar arasında yer aldı.

Artan ziyaretçi ilgisine dikkat çekilen metinde, kalenin tarihi dokusunu korumak amacıyla bir “Ziyaretçi Yönetim Planı” oluşturulup oluşturulmadığı soruldu. Kaleye ulaşım ve çevre düzenlemesi konusunda ek yatırım planlanıp planlanmadığı da Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı.

Eren ayrıca, kazı ve restorasyon çalışmalarında yerel istihdama ve bölge ekonomisine katkı sağlamak amacıyla özel bir çalışma yürütülüp yürütülmediğini sordu. TBMM kayıtlarında yazılı soru önergesinin 15 günlük cevaplanma süresinin devam ettiği görülüyor.